Mój zewnętrzny dysk exFAT nagle stał się nieczytelny po odłączeniu go, a Windows teraz prosi mnie o jego sformatowanie. Próbuję odzyskać zdjęcia i pliki służbowe, nie pogarszając sytuacji. Dla osób, które miały do czynienia z odzyskiwaniem danych z exFAT, jakie oprogramowanie dało wam najlepsze rezultaty?
Pierwsza rzecz: przestań zapisywać cokolwiek na dysku exFAT. Nie kopiuj na niego nowych plików, nie pozwalaj Windowsowi go naprawiać, nie uruchamiaj CHKDSK i nie formatuj go ponownie, jeśli pojawi się taki monit. Usunięte lub sformatowane dane exFAT często nie są od razu wymazywane. Zwykle przestrzeń jest tylko oznaczana jako dostępna do ponownego użycia, więc pliki mogą nadal tam być, dopóki coś ich nie nadpisze.
Jeśli był to zewnętrzny HDD lub SSD i pliki zostały usunięte w systemie Windows, sprawdź Kosz, zanim zrobisz cokolwiek innego. To szybki sposób, by to wykluczyć. Pamięci USB i karty SD zwykle jednak nie przenoszą tam usuniętych plików, więc pusty Kosz niekoniecznie wiele znaczy.
Potem oprogramowanie do odzyskiwania danych to prawdopodobnie kolejny praktyczny krok. Lista opcji jest tutaj: oprogramowanie do odzyskiwania danych. Najlepsze wyniki miałem z Disk Drill, głównie dlatego, że jest dość prosty w użyciu i całkiem dobrze radzi sobie z usuniętymi plikami, sformatowanymi dyskami i uszkodzonymi woluminami exFAT.
Podstawowy proces wygląda tak:
- Zainstaluj Disk Drill w innym miejscu niż dysk, z którego próbujesz odzyskać dane.
- Podłącz urządzenie exFAT i poczekaj, aż pojawi się w aplikacji.
- Uruchom skanowanie. Universal Scan to zazwyczaj właściwa opcja.
- Poczekaj na zakończenie albo zacznij przeglądać znalezione pliki podczas skanowania.
- Podejrzyj wszystko, co ważne, przed odzyskaniem.
- Odzyskaj pliki na inny dysk. Nie zapisuj ich z powrotem na tym samym urządzeniu exFAT.
Jeśli chcesz skorzystać z darmowej opcji, wypróbuj TestDisk. Nie jest tak przyjazny i interfejs może być mylący, jeśli wcześniej go nie używałeś, ale jest bardzo dobry, gdy problemem jest utracona lub uszkodzona partycja. To co innego niż zwykłe usunięcie plików, ale w przypadku partycji exFAT, które nagle znikają lub wyświetlają się nieprawidłowo, warto go wypróbować, zanim sformatujesz cokolwiek ponownie.
Jest jednak jeden haczyk związany z SSD. Jeśli dysk exFAT to SSD, TRIM może wszystko zmienić. TRIM informuje SSD, które usunięte bloki może wyczyścić wewnętrznie. Gdy to nastąpi, zwykłe narzędzia do odzyskiwania zazwyczaj nie będą w stanie przywrócić tych plików. Wewnętrzne SSD powszechnie używają TRIM, więc odzyskiwanie usuniętych plików może być ślepą uliczką. Zewnętrzne SSD podłączane przez USB są bardziej nieprzewidywalne, ponieważ TRIM może nie być poprawnie przekazywany, więc odzyskanie danych bywa nadal możliwe. Zwykłe dyski twarde, pamięci USB i większość kart SD zazwyczaj nie mają takiego samego działania TRIM, więc szanse są tam często lepsze.
Jeśli dysk klika, zrywa połączenie, nie pojawia się na wielu komputerach albo wygląda na fizycznie uszkodzony, nie eksperymentowałbym dalej z oprogramowaniem. To bardziej prawdopodobnie problem sprzętowy, a powtarzane próby mogą utrudnić odzyskanie danych. W takim przypadku bezpieczniejszym wyborem jest profesjonalne laboratorium odzyskiwania danych.
Jeśli to tylko problem logiczny, odzyskiwanie exFAT może pójść całkiem dobrze. Najważniejsze to przestać używać urządzenia i odzyskać pliki na inny dysk, zanim cokolwiek zostanie nadpisane.
To, czy dysk jest mechanicznie sprawny, ma większe znaczenie niż to, którą aplikację wybierzesz. Jeśli pozostaje normalnie podłączony, spróbowałbym Disk Drill lub R-Studio i odzyskiwał dane na inny dysk, ale jeśli się rozłącza lub działa bardzo wolno, najpierw wykonaj obraz/klon i skanuj jego zamiast obciążać oryginał. To, że Windows prosi o sformatowanie, nie jest diagnozą, więc nie traktuj tego jeszcze tak, jakby partycja była pusta.
Nie skanuj go przez zawodny kabel USB ani obudowę. Zaskakująco wiele przypadków rzekomo martwego exFAT to w rzeczywistości wadliwa płytka mostka, luźny port albo niedostatecznie zasilany dysk zewnętrzny, a wtedy każda aplikacja do odzyskiwania wygląda fatalnie, bo urządzenie ciągle przerywa odczyty.
W przypadku oprogramowania oddzieliłbym łatwe odzyskiwanie od najlepszego odzyskiwania. Disk Drill to przyzwoity pierwszy wybór, jeśli dysk pozostaje zamontowany i zależy Ci głównie na zdjęciach lub dokumentach z podglądem przed zapłatą lub odzyskaniem. Jednak przy mocno uszkodzonym katalogu exFAT wolałbym narzędzie, które pokazuje rzeczywistą strukturę woluminu i pozwala porównać wyniki, a nie tylko ładną listę plików. DMDE jest do tego tanie i dobre, ale mniej przyjazne. R-Studio jest zwykle skuteczniejsze niż narzędzia konsumenckie, gdy drzewo folderów jest uszkodzone, ale wymaga więcej cierpliwości.
Ludzie często zapominają, że surowe odzyskiwanie zdjęć może wyglądać na udane, a mimo to być irytujące: możesz odzyskać tysiące plików JPG bez oryginalnych nazw, dat czy folderów. Dlatego nie oceniaj programu tylko po liczbie znalezionych plików. Sprawdź, czy program odzyskuje układ folderów i czy podglądy otwierają się poprawnie. Jeśli dysk jest stabilny, wykonaj skany tylko do odczytu w więcej niż jednym narzędziu i odzyskuj na inny dysk. Jeśli klika, rozłącza się albo skanuje z absurdalnie niską prędkością, zatrzymaj się i najpierw utwórz jego obraz. W tym wątku jest też trochę omówienia procesu: zalecenia dotyczące procesu odzyskiwania exFAT.
Nie wykonuj szybkiego formatowania tylko po to, aby program do odzyskiwania mógł zobaczyć literę dysku. Jeśli system Windows pokazuje dysk fizyczny, przeskanuj samo urządzenie, a nie nowo sformatowany wolumin. Disk Drill nadaje się do pierwszego przebiegu, jeśli chcesz podglądów, ale oceniałbym go po tym, czy Twoje naprawdę ważne pliki faktycznie się otwierają, a nie po dużej liczbie odzyskanych plików.