Mijn externe harde schijf begon fouten te vertonen en wordt soms niet gekoppeld, maar hij draait nog wel op. Ik ben op zoek naar betrouwbare software voor reparatie van harde schijven of hulpprogramma’s voor schijfherstel die mensen daadwerkelijk met succes hebben gebruikt voordat ik het risico loop de schijf verder te beschadigen.
Het belangrijkste is om je bestanden van de schijf af te halen voordat je probeert die te repareren. Veel reparatietools kunnen een slechte situatie erger maken als de schijf al instabiel is.
Om die reden zou ik waarschijnlijk beginnen met Disk Drill. Het is geen magische reparatietool, en dat is prima. De echte waarde zit in herstel. Disk Drill kan gegevens ophalen van corrupte, RAW-, geformatteerde en niet-opstartbare schijven, en het heeft ook S.M.A.R.T.-monitoring zodat je kunt zien of de hardware zelf begint te falen. De schijfimagefunctie is vooral nuttig. Als de schijf onbetrouwbaar is, maak dan eerst een image en herstel daarna vanaf de image in plaats van steeds opnieuw de originele schijf zwaar te belasten.
Ik zou ook nog een paar andere tools achter de hand houden, afhankelijk van wat er precies mis is:
- TestDisk is geweldig wanneer het probleem een ontbrekende partitie, een beschadigde partitietabel of een defecte bootsector is. Het is gratis en erg krachtig, maar het is ook tekstgebaseerd en niet echt beginnersvriendelijk. Ik zou dit niet als eerste keuze nemen, tenzij je vertrouwd bent met het werken met partities.
- Hard Disk Sentinel is meer voor monitoring dan voor herstel. Het leest S.M.A.R.T.-gegevens, bewaakt de temperatuur van de schijf en kan je waarschuwen wanneer een schijf begint te falen. Handig als je problemen wilt opmerken voordat Windows begint te klagen.
Verwacht alleen niet dat software een fysiek stervende schijf kan repareren. Sommige waarschuwingssignalen zijn vrij duidelijk:
- Klikkende, schurende, zoemende of andere vreemde mechanische geluiden.
- De schijf verdwijnt willekeurig uit Windows.
- Lezen gaat pijnlijk traag, of het systeem blijft vastlopen.
- Het aantal bad sectors blijft oplopen, of er verschijnen S.M.A.R.T.-waarschuwingen.
- Windows blijft vragen om de schijf te repareren of geeft I/O-fouten.
Als je dat soort gedrag ziet, stop dan met steeds opnieuw reparatiepogingen uitvoeren. Herstel of maak een back-up van alles wat belangrijk is en plan daarna om de schijf te vervangen. Zodra de hardware onbetrouwbaar begint te worden, wordt het meestal niet beter.
Als de schijf helemaal niet wordt gedetecteerd, luide mechanische geluiden maakt, of gegevens bevat die je echt niet kunt verliezen, dan wordt doe-het-zelf riskant. Een professioneel herstelbedrijf is dan de veiligere keuze. Zij kunnen aan de elektronica werken, beschadigde onderdelen vervangen of gegevens van de platters lezen in een cleanroomopstelling. Het kan wel duur worden. Eenvoudige logische herstelacties kosten vaak rond de $300–$700, en ernstige mechanische defecten kunnen uitkomen in de orde van $1,000–$2,500+.
Mijn volgorde zou vrij simpel zijn:
- Herstel eerst de belangrijke bestanden. Disk Drill zou mijn eerste keuze zijn.
- Controleer de gezondheid van de schijf.
- Probeer alleen reparaties als de schijf stabiel lijkt.
- Vervang de schijf als er tekenen van hardwarestoringen zijn.
- Gebruik een herstelservice als de schijf fysieke schade heeft of helemaal niet verschijnt.
Het aansluitpad is hier belangrijk: een slechte USB-kabel, losse poort of defecte behuizing kan er precies uitzien als een stervende schijf. Probeer, voordat je de schijf zelf de schuld geeft, een andere kabel, een andere USB-poort en, als het een externe 3.5’ schijf is, controleer of de voedingsadapter goed werkt. Als het een losse SATA-schijf in een USB-behuizing is, kan testen in een andere behuizing of rechtstreeks via SATA de hele diagnose veranderen.
Ik ben het eens met het advies herstel eerst, repareer later, maar ik zou nog koppiger zijn over het niet meteen uitvoeren van CHKDSK of First Aid. Die tools zijn prima voor een gezonde schijf met een rommelig bestandssysteem. Op een schijf die wegvalt of time-outs geeft, kunnen ze urenlang bezig zijn met het schrijven van wijzigingen terwijl de hardware verder achteruitgaat. Als de bestanden belangrijk zijn, maak dan eerst een image of kloon en laat daarna herstelsoftware op die kopie werken. Disk Drill is prima voor de vriendelijkere kant daarvan, vooral als je een GUI wilt en niet wilt worstelen met command-line tools.
Als je iets lelijkers maar erg goeds verdraagt dat slecht leesbare sectoren kan doorstaan, is GNU ddrescue een tool die mensen vaak over het hoofd zien. Het repareert de schijf niet. Het probeert zoveel mogelijk te kopiëren, slaat probleemgebieden over en komt daar later op terug. Dat is meestal nuttiger dan een reparatieknop. Gebruik daarna Disk Drill, R-Studio, DMDE, TestDisk of welke hersteltool je maar wilt op de kloon. De originele schijf moet je verder meestal met rust laten zodra die kuren begint te vertonen.
Klik niet op “initialiseren”, “formatteren” of “repareren” alleen omdat Windows dat aanbiedt.
Als de schijf wel opstart maar niet wordt gekoppeld, behandel die dan als een alleen-lezen bron totdat je meer weet. Veel mensen verliezen herstelbare gegevens door te proberen de schijf weer bruikbaar te maken voordat ze er iets vanaf kopiëren. Als je Disk Drill, R-Studio, DMDE, enz. gebruikt, zorg er dan voor dat de herstelde bestanden op een andere schijf worden opgeslagen, niet terug op de falende externe schijf. Klinkt logisch, maar herstelsoftware laat je meestal een bestemming kiezen, en de zieke schijf kiezen betekent ellende.
Mijn iets andere kijk: vertrouw niet te veel op S.M.A.R.T. via USB. Sommige behuizingen geven het correct door, sommige tonen gedeeltelijke gegevens en sommige tonen helemaal niets nuttigs. Een schijf kan nog steeds defect raken, zelfs als het gezondheidsscherm er saai uitziet. Als de schijf tijdens scans steeds de verbinding verbreekt, zou ik stoppen met GUI-hersteltools er direct op te gebruiken en die eerst klonen/imaging maken zoals @sterrenkijker zei. Dat is het saaie antwoord, maar het is wel het antwoord dat je opties behoudt.
Voor daadwerkelijke software is Disk Drill prima als je iets toegankelijks wilt en de schijf lang genoeg verbonden blijft. DMDE is goedkoper en erg capabel, maar de interface voelt alsof die is ontworpen om normale mensen af te schrikken. TestDisk is geweldig voor problemen met partitietabellen, maar ik zou het niet op een instabiele schijf richten tenzij je al weet wat je verandert. Geen van deze zijn echt “reparatie”-tools in de betekenis waarop mensen hopen. De winst zit in het veiligstellen van je bestanden, het wissen/vervangen van de schijf en die externe schijf daarna niet meer vertrouwen.
